Archieven

  • Vol. 19 Nr. 2 (2021)

    Het blad ‘Epilepsie’ wordt elk kwartaal bij u bezorgd. Dit is de negentiende jaargang, tijd voor verandering. De redactie onderzoekt de mogelijkheid om ‘Epilepsie’ in open access uit te geven. Open access zorgt ervoor dat epilepsie-onderzoek toegankelijker wordt voor een breder publiek en draagt daarmee bij aan de zichtbaarheid hiervan. De redactie van ‘Epilepsie’ heeft al die jaren hard gewerkt aan een constant hoog niveau van de bijdragen en de variatie hierin. We zullen door de samenwerking met een open access platform ongetwijfeld een professionaliseringsslag moeten maken, vooral wat betreft het aanleveren van hoogwaardige kopij en een kritisch en goed onderbouwd beoordelings- proces. Hiervoor zijn we afhankelijk van de professionals in de epilepsiezorg. Iedereen die mee wil denken en werken aan de transitie naar een blad dat in open access wordt uitgegeven, dat met enthousiasme wordt gemaakt en met plezier door een breed publiek wordt gelezen, is welkom.

  • Vol. 19 Nr. 1 (2021)

    Bestond epilepsiechirurgie in Nederland oorspronkelijk vooral uit temporaalkwab-resecties, door de introductie van invasie-ve diagnostiek kon de stap gemaakt wor-den naar operatie van meer complexe extratemporale epilepsieën. Dit begon met elektrocorticografie, gevolgd door invasief onderzoek met behulp van diepte-elektroden. De tendens van de laatste jaren bij de behandeling van epilepsie is om invasieve diagnostiek te combineren met een minimaal invasieve behandeling. Dit kan bijvoorbeeld door thermocoagu-latie van epileptogeen weefsel dat niet in aanmerking komt voor resectie of door closed loop stimulatie om aanvallen te on-derdrukken. Over dit alles kunt u lezen in de rubriek Wetenschappelijk onderzoek van dit nummer van ‘Epilepsie’. De tegen-stelling kon niet groter zijn: In ditzelfde nummer van ‘Epilepsie’ kunt u ook lezen dat het de epilepsiezorg in Tanzania aan alles ontbreekt, aan diagnostische midde-len én aan mogelijkheden voor behande-ling. Hebt u een mening over dit alles, laat ons dit dan weten.

  • Vol. 18 Nr. 3 (2020)

    Er is meer en meer belangstelling voor neuromodulatie als behandelingsoptie voor mensen die aanvallen blijven houden, ondanks het gebruik van anti-epileptica. Het klinkt zo eenvoudig: implanteer diep in de hersenen een meet- en regelsysteem waarmee aanvalsactiviteit wordt gedetecteerd en breek als reactie de aanval af door een stimulus aan te bieden. Dierexperimenteel onderzoek heeft aangetoond dat dit bij ratten relatief succesvol kan worden gedaan. Ook bij mensen met epilepsie wordt diepe hersenstimulatie toegepast. Het succes hiervan hangt, zoals u kunt lezen in dit nummer van ‘Epilepsie’, sterk samen met medisch-technologische ontwikkelingen. Implanteren van microchips die het brein kunnen uitlezen en bijsturen, is geen science fiction meer. Investeer nu in een constructieve samenwerking tussen professionals, clinici en technici om deze innovatie tot een succes te maken, ook voor het onderdrukken van epileptische aanvallen. Hebt u hier een mening over, laat dit dan weten aan de redactie van ‘Epilepsie’.

  • Vol. 18 Nr. 2 (2020)

    Hebt u ook het gevoel dat in deze Coronatijden alles een beetje anders is? Mensen zijn moeilijk te bereiken en alles verloopt wat langzamer. Zo ook voor dit nummer van ‘Epilepsie’. Desalniettemin zijn we er in geslaagd om ook nu een mooie rubriek ‘Verantwoorde epilepsiezorg’ te plaatsen. Een rubriek over diagnostiek op het raakvlak van pathologische epileptogene kenmerken en omgevings- en gedragskenmerken. Per individuele casus moet er een complex probleem worden opgelost dat vraagt om een multidisciplinaire aanpak. De epilepsiecentra zijn hiervoor, zo blijkt uit de bijdragen aan dit nummer van ‘Epilepsie’, goed geoutilleerd. De verschillende benodigde disciplines (neuro(fysio)logie, neuropsychologie, gezondheids- en gedragswetenschappen) zijn aanwezig en de centra werken samen om te komen tot een gerichte patiënt-specifieke behandeling. Hebt u hier een mening over, laat ons dit dan weten.

  • Vol. 18 Nr. 1 (2020)

    Charlotte Dravet (kinderpsychiater en epileptoloog) beschreef als eerste (in 1978) het syndroom severe myoclonic epilepsy in infancy, dat sindsdien bekend staat als het Dravetsyndroom. Het zijn vooral de complexe kinderepilepsieën die zijn vernoemd naar een professional die als eerste het syndroom beschreef op basis van klinische uitingen, zoals het syndroom van Dravet, van Lennox Gastaut, van West, van Landau Kleffner en van Doose. Voor de niet-clinicus, zoals voor mij, is dit verwarrend en roept vragen op. Bijvoorbeeld, komen de mechanismen die ten grondslag liggen aan de syndromen overeen of is er sprake van eenzelfde etiologie? In dit nummer van ‘Epilepsie’ wordt het Dravetsyndroom beschreven en niet alleen op basis van fenomenologie. Het mechanisme dat ten grondslag ligt aan het Dravetsyndroom wordt beschreven in relatie met diagnostiek en mogelijkheden voor behandeling. Verhelderend, voor mij en mogelijk ook voor professionals die gewend zijn aan een indeling van deze syndromen op basis van kliniek.

  • Vol. 17 Nr. 4 (2019)

    Kinderen met epilepsie, dat is het thema van dit speciale nummer van ‘Epilepsie’. Een blik op de inhoudsopgave leert ons dat er vooral aandacht is voor de ernstige epilepsiebeelden die bij kinderen voor kunnen komen. De diagnostiek hiervan is ingewikkeld en vereist inzet, inventiviteit en een hoge mate aan kennis van professionals, zoals blijkt uit de verschillende bijdragen in dit nummer. Verder ligt de nadruk op de medicamenteuze behandeling van kinderepilepsieën. Aan bod komen beproefde oplossingen met bestaande anti-epileptische medicatie, maar ook de ontwikkeling van innovatieve stamceltechnieken gericht op patientspecifieke oplossingen. De teneur van dit speciale nummer van ‘Epilepsie’ is dat het niet alleen voor de zorg, maar ook voor de diagnostiek en behandeling van kinderen met gecompliceerde epilepsiebeelden steeds belangrijker is om samen te werken in multidisciplinaire netwerken. Hebt u een mening over dit alles, laat dit dan weten aan de redactie.

  • Vol. 17 Nr. 3 (2019)

    Professionals werkzaam in de epilepsiezorg kunnen leren van ervaringen elders. Ook in dit nummer van ‘Epilepsie’ aandacht voor de epilepsiezorg in een ontwikkelingsland. In tegenstelling tot China waar, zoals u hebt kunnen lezen in het vorige nummer van ‘Epilepsie’, de epilepsiezorg een hoog niveau heeft, is de situatie in Afrika schrijnend. Elk initiatief - beginnend met het delen van kennis en ervaring - kan hier bijdragen aan een verbetering van de zorg. Professionals zijn vaak goed opgeleid en up to date met betrekking tot de laatste ontwikkelingen in de epilepsiezorg, zoals bijvoorbeeld in Indonesië waar het echter ontbreekt aan middelen, zoals de juiste anti-epileptica en voorzieningen voor diagnostiek en niet-medicatieve behandeling. De vraag is wat wij kunnen doen. Hebt u hier een mening over of ervaringen die u zou willen delen met de lezers van ‘Epilepsie’, laat dit dan weten aan de redactie.

  • Vol. 17 Nr. 2 (2019)

    Het is in het verleden vaak aan bod geweest, ook op deze plek: de multidisciplinaire aanpak waar vooral de epilepsiezorg in Nederland om bekend staat. Het nummer van ‘Epilepsie’ dat voor u ligt bevat een groot aantal bijdragen over de psychosociale aspecten van epilepsie. In dit nummer ook het in memoriam voor Fernando Lopes da Silva. Hij was lange tijd een van de drijvende krachten achter het onderzoek naar de fundamentele mechanismen die ten grondslag liggen aan epilepsie. Dit werk wordt voortgezet, daar kunt u over lezen in het volgende nummer van ‘Epilepsie’. Het fundamenteel neurowetenschappelijk onderzoek ligt aan de basis van het klinisch wetenschappelijk epilepsieonderzoek, wat van direct belang is voor de verbetering van de epilepsiezorg. Ook hier was Fernando een bron van inspiratie. Hebt u een mening over een van de bijdragen, laat dit dan weten aan de redactie van ‘Epilepsie’.

  • Vol. 17 Nr. 1 (2019)

    Technologie neemt in de gezondheidszorg een steeds grotere plaats in. Procedures om toestemming te krijgen voor het gebruik van nieuwe medischtechnologische producten zijn vaak moeizaam en langdurig. Uitgangspunt is dat de veiligheid van patiënten is gewaarborgd bij het gebruik hiervan voor diagnostiek en behandeling. Het is daarom verbazend dat er ondanks de strenge regelgeving zoveel incidenten en calamiteiten worden gemeld voor bijvoorbeeld medische implantaten, zoals bleek uit een recente uitzending van het tv-programma Radar. Dat daarbij meerdere producten over één kam werden geschoren als zijnde een gevaar voor de patiënt, zoals de nervus vagus stimulater die wordt toegepast bij patiënten met een moeilijk behandelbare epilepsie, wekt verbazing en behoeft enige nuancering, zoals u kunt lezen in dit nummer van ‘Epilepsie’. Hebt u hier iets aan toe te voegen, laat het ons dan weten.

  • Vol. 16 Nr. 4 (2018)

    Epilepsie is het gevolg van een disfunctionerend netwerk dat andere netwerken beïnvloedt, zoals cognitieve-, geheugen- en taalnetwerken. Door een succesvolle behandeling, medicamenteus of invasief, nemen niet alleen de epileptische aanvallen af, maar ook verbeteren de hersenfuncties. De tendens is daarom, als anti-epileptica niet het gewenste effect hebben, om invasief in te grijpen, ook in geval van een nietgelokaliseerde epilepsie. Ook dit kan gevolgen hebben voor functie. Over dit alles kunt u lezen in dit themanummer van ‘Epilepsie’. Het klinkt paradoxaal, maar hoe meer er bekend is over epilepsie als netwerkaandoening, hoe meer vragen behandeling hiervan opwerpt. Worden netwerkfuncties verstoord door hun co-existentie met een epileptisch netwerk? Of staat een epileptisch netwerk op zichzelf, kun je het traceren en ‘ongestraft’ manipuleren door diepe hersenstimulatie of meer algemeen door neuromodulatie? Dit zijn vragen voor toekomstig epilepsieonderzoek, waarover u ook kunt lezen in dit nummer van ‘Epilepsie’.

  • Vol. 16 Nr. 3 (2018)

    Epilepsiechirurgie is succesvol als de patiënt aanvalsvrij is en functieverlies als gevolg van de resectie beperkt is. Preoperatieve beeldvorming draagt hier zeker aan bij, zoals u kunt lezen in de rubriek Wetenschappelijk Onderzoek van dit nummer van ‘Epilepsie’. Dankzij de introductie hiervan is de operatiestrategie veel gerichter vast te stellen, waardoor bijvoorbeeld maximale temporaal- of frontaalkwab resecties voorkomen kunnen worden. Een volgende stap in de ontwikkeling is driedimensionale multimodale beeldvorming ter ondersteuning van een minimaal invasieve behandeling van epilepsie. Dit kan een resectie op maat zijn, maar ook een meer recent geïntroduceerde invasieve behandeling, zoals thermocoagulatie of diepe hersenstimulatie, waarover u eerder hebt kunnen lezen in diverse nummers van ‘Epilepsie’. Voor een succesvolle toepassing hiervan in het preoperatieve traject werken computer scientists en medischtechnisch personeel nauw samen en zijn clinici intensief betrokken bij de ontwikkeling. Lees hierover meer in dit nummer van ‘Epilepsie’.

  • Vol. 16 Nr. 2 (2018)

    Epilepsiechirurgie is succesvol als de patiënt aanvalsvrij is en functieverlies als gevolg van de resectie beperkt is. Preoperatieve beeldvorming draagt hier zeker aan bij, zoals u kunt lezen in de rubriek Wetenschappelijk Onderzoek van dit nummer van ‘Epilepsie’. Dankzij de introductie hiervan is de operatiestrategie veel gerichter vast te stellen, waardoor bijvoorbeeld maximale temporaal- of frontaalkwab resecties voorkomen kunnen
    worden. Een volgende stap in de ontwikkeling is driedimensionale multimodale beeldvorming ter ondersteuning
    van een minimaal invasieve behandeling van epilepsie. Dit kan een resectie op maat zijn, maar ook een meer recent geïntroduceerde invasieve behandeling, zoals thermocoagulatie of diepe hersenstimulatie, waarover u eerder hebtkunnen lezen in diverse nummers van ‘Epilepsie’. Voor een succesvolle toepassing hiervan in het  reoperatieve traject werken computer scientists en medischtechnisch personeel nauw samen en zijn clinici intensief betrokken bij de ontwikkeling. Lees hierover meer in dit nummer van ‘Epilepsie’. 

  • Vol. 16 Nr. 1 (2018)

    ‘Epilepsie, periodiek voor professionals’ wordt nu al meer dan vijftien jaar, vier maal per jaar bij u bezorgd. Na de teloorgang van het Nederlands Tijdschrift voor Epileptologie was de vraag: ‘hoe gaan we verder?’ Als wetenschappelijk tijdschrift, of wordt het een verenigingsblad met nieuwtjes uit het epilepsieveld? Er werd gekozen voor iets daar tussenin, voor een vakblad ingedeeld naar rubrieken. De presentatie van onderzoekslijnen in de rubriek ‘Wetenschappelijk onderzoek’ stimuleert samenwerking van onderzoekers en onderzoeksgroepen. Andere rubrieken zijn voornamelijk informatief, zoals de rubriek ‘Actueel’ en de rubriek ‘Casuïstiek’, of zijn bedoeld om de kwaliteit van de zorg te verbeteren, zoals de rubriek ‘Verantwoorde epilepsiezorg’. Dit concept is in al die jaren niet gewijzigd. Daar was tot nu toe ook geen aanleiding voor. Mocht u als lezer behoefte hebben aan wijziging van concept, inhoud
    of vormgeving van ‘Epilepsie’, laat de redactie dit dan weten.